สถานรับเลี้ยงเด็กก่อนวัยเรียนบ้านเทพ

ชุมชนสวนอ้อย คลองเตย

ความเป็นมา

พ.ศ. 2498-2530
คุณพ่ออัลเฟรด บอนแนงค์ บาทหลวงคาทอลิก คณะสงฆ์เยสุอิตชาวฝรั่งเศส เป็นที่รู้จักกันดีในบรรดานิสิตนักศึกษาคาทอลิก ในมหาวิทยาลัยต่างๆ ท่านทำงานอย่างแข็งขันเป็นผู้มีความมุ่งมั่นในพันธกิจเพื่อผู้ยากไร้ด้วยการแสวงหาโอกาสใหม่ในการ
สร้างทักษะเพื่อการดำรงชีพแก่บุคคลเหล่านั้น คุณพ่อได้รับฉายาว่าเป็น “เพื่อนของคนสลัม”

สลัมดินแดงเป็นแห่งแรกที่ท่านได้วางรากฐานในงานพัฒนาสังคมของศาสนจักรคาทอลิกในประเทศไทย ต่อมาคุณพ่อบอนแนงค์ ได้เห็นถึงสภาพการดำรงชีวิตอย่างไร้คุณภาพ เสี่ยงต่อภัยอันตรายต่างๆ ของผู้คนที่อาศัยอยู่ในอาณาเขตกว้างใหญ่ ที่รวมเรียกว่า “สลัมคลองเตย” คุณพ่อเป็นหนึ่งในบรรดามิชชันนารีคาทอลิก ที่พยายามสร้างการเปลี่ยนแปลงให้เกิดขึ้นในชุมชนนั้น


พ.ศ. 2510
คุณพ่อบอนแนงค์ ได้ก่อตั้ง “บ้านเทพ” ขึ้นเพื่อเป็นสถานที่อบรมทางด้านทักษะภาษา อังกฤษและการพิมพ์ดีดให้แก่เยาวชนในละแวกนั้น ทั้งนี้วัตถุประสงค์หลักอยู่ที่การ อบรมจิตใจและจิตวิญญาณด้วยการขัดเกลาทางจริยธรรมและคุณธรรม

ซิสเตอร์มัดเดอเลนสมาชิกอุร์สุลินชาวฝรั่งเศสได้เข้าร่วมงานกับคุณพ่อบอนแนงค์ โดยได้เข้าไปพักอาศัยอยู่ที่ “บ้านเทพ” ซึ่งทางคณะอุร์สุลินเช่าระยะยาวเพื่อเป็นฐาน ในการทำงานอภิบาลในชุมชน ซิสเตอร์มัดเดอเลนเริ่มด้วยการออกเยี่ยมเยียนชาวบ้าน
เพื่อประเมินสภาพความเป็นจริง และแสวงหาโอกาสในการยกสถานภาพสตรี แล้วจึงได้ตัดสินใจเปิดสอนตัดเย็บเสื้อผ้าและการเย็บปักถักร้อยให้หญิงสาวในชุมชน แต่ก่อนหญิงสาวเหล่านี้ไม่มีรายได้ อาศัยพ่อแม่ซึ่งหาเช้ากินค่ำ แต่ซิสเตอร์ได้สอนจนหญิงสาว หลายคนมีฝีมือสามารถสร้างผลงานออกจำหน่ายได้

พ.ศ. 2517
ซิสเตอร์มัดเดอเลน เห็นว่าในชุมชนมีเด็กๆ วิ่งเล่นอยู่จำนวนมาก
โดยไม่มีใครดูแลเนื้อตัวสกปรกมอมแมมจากผงถ่าน
เพราะอาชีพหนึ่งของคนในชุมชนคือการเผาถ่านขาย เห็นได้ชัดว่าเด็กๆเหล่านี้มีสภาพทุพโภชนา พ่อแม่เลี้ยงอย่างทิ้งๆขว้างๆ เพราะไม่มีเวลา ต้องออกทำงานหากินแต่เช้า ในชุมชนก็มีเยาวชนที่วันๆไม่ทำอะไร เสี่ยงต่ออบายมุขต่างๆเป็นอย่างยิ่ง ซิสเตอร์มัดเดอเลน ได้รับการสนับสนุนจากคณะอุร์สุลินให้หาคนมาช่วยเป็นครูได้ 2 คน และแม่ครัว 1 คน และเริ่มเปิดศูนย์รับเลี้ยงเด็กก่อนวัยเรียน

คณะซิสเตอร์อุร์สุลินที่โรงเรียนมาแตร์เดอีวิทยาลัย ได้สนับสนุนให้โรงเรียนนำนักเรียนมัธยมไปปฏิบัติกิจกรรมสังคม สงเคราะห์ที่ศูนย์รับเลี้ยงเด็กก่อนวัยเรียนนี้ และได้เชิญชวนให้สมาคมนักเรียนเก่า มาแตร์เดอีวิทยาลัยในพระบรมราชูปถัมภ์ นำแพทย์นักเรียนเก่าเข้าช่วยตรวจสุขภาพ และตรวจรักษาโรคให้คนในชุมชนเท่าที่จะสามารถให้บริการได้ ต่อมาคุณแม่ทีโอดอร์ ฮาเนนเฟลด์ ได้เชิญชวนให้สมาคมนักเรียนเก่ามาแตร์เดอีวิทยาลัยในพระบรมราชูปถัมภ์ พิจารณารับสถานเลี้ยงเด็กก่อนวัยเรียน บ้านเทพ มาดำเนินการอย่างเบ็ดเสร็จในทุกด้าน ตั้งแต่บริหารสถานที่ การจัดการเรียนรู้ บุคลากร และการจัดหาทุนดำเนินการ

สมาคมนักเรียนเก่ามาแตร์เดอีฯ ได้ตอบรับคำขอของคุณแม่ทีโอดอร์ เพราะคุณวิวรรณ สารกิจปรีชา นักการศึกษาปฐมวัย อาสาที่จะรับผิดชอบงานนี้ และด้วยแบบอย่าง ของซิสเตอร์โรเบิร์ดซึ่งเข้าหาเด็กๆผู้ยากไร้ด้วยสายตาที่เมตตา อ่อนโยน และให้ความช่วยเหลืออย่างจริงจัง และแล้วคุณวิวรรณจึงเชิญชวนนักเรียนเก่าว่า ซิสเตอร์มิได้เป็นคนไทยยังทำได้ ขนาดนี้เราน่าจะเลียนแบบท่านได้ คุณวิวรรณทุ่มเทกับบ้านเทพมาอย่างต่อเนื่องสร้างความเป็นระบบที่ชัดเจน รวมทั้งเชื้อเชิญศิษย์เก่าและผู้ปกครองนักเรียนมาแตร์เดอีวิทยาลัย เข้ามามีส่วนร่วมในงานบ้านเทพ

การบริหารจัดการในปัจจุบัน
สมาคมนักเรียนเก่ามาแตร์เดอีวิทยาลัยในพระบรมราชูปถัมภ์ ได้ดำเนินการบริหารสถานรับเลี้ยงเด็กบ้านเทพ สวนอ้อย คลองเตย ในด้านต่าง ๆ ดังต่อไปนี้คือ

ด้านอาคารสถานที่
1. ปรับปรุงอาคารสถานที่ให้ปลอดภัย และเหมาะสมกับการรับเลี้ยงเด็ก เท่าที่จะทำได้ (ข้อจำกัดคือบ้านเทพไม่สามารถขยายเนื้อที่ได้)
2. ดูแลซ่อมแซมสิ่งที่ชำรุด
3. จัดสิ่งแวดล้อมที่เหมาะสม
4. จัดห้องเรียนให้เอื้อต่อการเรียนรู้ของเด็ก

ด้านการบริหารการศึกษา
1. จัดจ้างบุคลากรผู้ดูแลเด็กที่ผ่านการอบรมด้านการอนุบาล และการดูแลเด็ก
2. จัดส่งผู้ดูแลเด็กเข้ารับการอบรมเพิ่มพูนความรู้อย่างสม่ำเสมอ
3. ดูแลเรื่องการวางแผนการเรียนรู้ให้เด็กโดยเน้นให้เด็กได้พัฒนาทุกด้าน คือ ร่างกาย อารมณ์ สังคม และสติปัญญา
4. จัดหาอุปกรณ์การศึกษาให้ใช้ เพื่อพัฒนาเด็กทั้งทางร่างกายอารมณ์ จิตใจ สังคม และสติปัญญา เด็กได้ศึกษา ค้นคว้า รู้จักคิด และลงมือทดลองด้วยตนเอง
5. จัดให้เด็กเรียนรู้จากการเล่น และการทำกิจกรรมต่างๆ โดยเน้นให้เด็กได้รับประสบการณ์ตรง
6. จัดกิจกรรมตามประเพณีของศาสนาและวัฒนธรรมไทย เช่น กิจกรรมวันครู
7. จัดพาเด็กไปทัศนศึกษา เพื่อให้เด็กได้มีประสบการณ์ตรงกับสิ่งที่เด็กได้เรียนรู้ เช่น พาไปสวนสัตว์ดุสิต (เขาดิน) เป็นต้น

ด้านการบริหารการชุมชน
1. จัดอาหารกลางวันและนม ให้เด็กได้ รับประทานทุกวัน
2. จัดให้ความรู้แก่ พ่อ-แม่–ผู้ปกครองของเด็กๆ ในเรื่องต่างๆ รวมทั้งการดูแลเลี้ยงดูเด็กอย่างถูกสุขอนามัย
3. จัดตรวจสุขภาพให้เด็กเป็นประจำทุกปี ปีละครั้ง
4. จัดตรวจสุขภาพฟันให้แก่เด็กๆ ทุกปี ปีละครั้งและฝึกสอนวิธีการแปรงฟัน ที่ถูกต้อง
5. จัดหาเครื่องเล่นสนาม และเครื่องเล่นอื่นๆ ตั้งไว้ ณ ที่สาธารณะ ในพื้นที่ที่การทางพิเศษฯได้กรุณาอนุญาตให้ใช้เป็นสนามเด็กเล่นของ สถานรับเลี้ยงเด็กบนเนื้อที่ 100 ตารางวา ซึ่งอยู่ใต้ทางด่วนตรงข้ามสถานรับเลี้ยงเด็กบ้านเทพ เพื่อเด็กของโครงการบ้านเทพและ เด็กในชุมชนจะได้มีโอกาสได้เล่นและพัฒนา กล้ามเนื้อใหญ่ ได้ออกกำลังกาย และยังให้เด็กๆได้ใช้เป็นสถานที่ประกอบการเรียนรู้อื่นๆ เช่น การปลูกพืช ฯลฯ
6. จัดมุมหนังสือ เพื่อเสริมสร้างความรู้และจินตนาการ อีกทั้งปลูกฝังนิสัยรักการอ่าน ให้แก่เด็ก
7.ให้ความร่วมมือกับกิจกรรมของชุมชน เช่น วันแม่แห่งชาติ

กิจกรรมประจำปี
1. ด้านวัฒนธรรม
ตักบาตรและทำศาสนกิจในวันสำคัญ ทางศาสนา นั่งสมาธิ สืบสานประเพณีไทย
2. ด้านส่งเสริมการศึกษา
ทัศนศึกษานอกสถานที่อย่างสอดคล้อง กับหน่วยการเรียนรู้
3. ด้านพลานามัย
กายบริหารในตอนเช้า กีฬาสนาม อาทิตย์ละ 1 ครั้ง (สลับกันทีละห้องเรียน) กีฬาสีสัมพันธ์ภายในและภายนอก ร่วมกับเครือข่ายศูนย์เด็กในชุมชน
4. ด้านสังคม
รื่นเริงในเทศกาลปีใหม่, วันเด็ก รื่นเริงวันปิดภาค

ด้านการเอื้ออำนวยการ สัมผัสชีวิตและเรียนรู้ ของนักเรียนมาแตร์เดอี วิทยาลัย
เป็นสถานที่ซึ่งโรงเรียนมาแตร์เดอี วิทยาลัย ส่งนักเรียนมัธยมศึกษาปีที่ 4 ไปทำกิจกรรมและสัมผัสด้วยตนเอง กับ เด็กผู้ยากไร้เพื่อปลูกฝังจิตสำนึกให้นักเรียนมาแตร์เดอี ในการให้บริการสังคม โดยเฉพาะกับผู้ด้อยโอกาส

แม้สถานรับเลี้ยงเด็กบ้านเทพจะไม่ใช่องค์กรใหญ่โตที่ช่วยเหลือสังคมได้มากหรือมีชื่อเสียง เป็นที่รู้จักในวงกว้าง แต่สมาคมนักเรียนเก่ามาแตร์เดอีวิทยาลัยในพระบรมราชูปถัมภ์ สามารถดำเนินการอย่างต่อเนื่องสืบทอดเจตนารมณ์เซอร์เวียมที่ได้รับการปลูกฝังและ ได้รับแบบอย่างจากซิสเตอร์อุร์สุลิน รวมทั้งมั่นใจว่าจะมีผู้ให้การสนับสนุน เพราะบุคลากรทุกคน ที่มีส่วนร่วม ในการดำเนินการศูนย์ตั้งแต่อดีตจนถึงปัจจุบัน ล้วนทำด้วยจิตใจที่เปี่ยมไปด้วย มนุษยธรรม และความรัก ไม่ได้หวังสิ่งใดตอบแทนนอกจากการให้ความสุขและโอกาส แก่ผู้ที่ถูกสังคมมองข้ามโดยเฉพาะที่เป็นเด็ก

ค่าใช้จ่ายในการดำเนินการ
1. ค่าอาหารเด็กๆ
2. ค่าน้ำ-ค่าไฟ
3. เงินเดือนครู และแม่บ้าน
4. ค่าอุปกรณ์การเรียนการสอน
5. ค่าใช้จ่ายในการบำรุงรักษาสถานที่
6. ค่าใช้จ่ายเบ็ดเตล็ดตามความจำเป็น

การบริหารการเงิน
สมาคมนักเรียนเก่ามาแตร์เดอีวิทยาลัยในพระบรมราชูปถัมภ์ มีการบริหารจัดการในการดูแลบ้านเทพอย่างต่อเนื่อง 
ในรูปแบบของอนุกรรมการและได้มีมติของคณะกรรมการบริหารสมาคมฯ นำเงินทั้งหมดของบ้านเทพ ไปให้มูลนิธิมาแตร์เดอีวิทยาลัยดูแลและบริหารเป็นส่วนหนึ่งของมูลนิธิ แต่รับผิดชอบโดยสมาคมนักเรียนเก่าฯ ตั้งแต่ก่อตั้งมูลนิธิมาแตร์เดอีวิทยาลัยเมื่อปี พ.ศ. 2549

ที่มาของเงินทุนที่ใช้ในการดำเนินการ

1.เงินบริจาคผู้มีจิตศรัทธาในโอกาสต่างๆ
2.เงินค่าดูแลในอัตราเดือนละ 150 บาท จากผู้ปกครองซึ่งเก็บได้ประมาณ 80 % ของนักเรียน
3.จัดหารายได้ในงาน “สวยได้กุศล”

ปี นายกสมาคม ประธานโครงการบ้านเทพ
23-33 คุณสุพัฒนา อาทรไผท คุณนฤวร ทวีสิน ปันยารชุน
33-35 คุณสุชาดา สุทธิสารรณกร คุณวิวรรณ สารกิจปรีชา
35-37 คุณสุชาดา สุทธิสารรณกร คุณวิวรรณ สารกิจปรีชา
37-39 คุณหญิงอลิศรา สนิทวงศ์ ณ อยุธยา คุณวิวรรณ สารกิจปรีชา
39-41 คุณหญิงอลิศรา สนิทวงศ์ ณ อยุธยา คุณวิวรรณ สารกิจปรีชา
41-43 คุณหญิงอลิศรา สนิทวงศ์ ณ อยุธยา คุณวิวรรณ สารกิจปรีชา
43-45 คุณนพพร ชีวานันท์ คุณวิวรรณ สารกิจปรีชา
45-47 คุณประพิณ รุจิรวงศ์ คุณวิวรรณ สารกิจปรีชา
47-49 คุณประพิณ รุจิรวงศ์ คุณวิวรรณ สารกิจปรีชา
49-51 คุณจินตนา (จิราธิวัฒน์) บุญรัตน์ คุณวิวรรณ สารกิจปรีชา
51-53 คุณจินตนา (จิราธิวัฒน์) บุญรัตน์ คุณวิวรรณ สารกิจปรีชา
53-55 คุณพรพรรณ พรประภา คุณวิวรรณ สารกิจปรีชา
55-56 คุณพรพรรณ พรประภา คุณวิวรรณ สารกิจปรีชา
56-57 คุณพรพรรณ พรประภา คุณวิวรรณ สารกิจปรีชา
57-58 คุณวิวรรณ สารกิจปรีชา คุณสุชาดา ลีสวัสดิ์ตระกูล
58-59 คุณวิวรรณ สารกิจปรีชา คุณสุชาดา ลีสวัสดิ์ตระกูล
60-61 คุณสุดถนอม กรรณสูต คุณศรีชนก วัฒนศิริ

สนใจร่วมบริจาคหรือช่วยเหลือโครงการ สอบถามข้อมูลเพิ่มเติมได้ที่ฝ่ายมูลนิธิมาแตร์เดอีฯ 
โทร. 0-2251-4047, 0-2254-9724-6 ต่อ มูลนิธิฯ
ขอขอบพระคุณ ในความสนับสนุน และกรุณาช่วยเหลือของทุกท่าน ที่ทำให้รอยยิ้มของเด็กๆ เหล่านี้ คงอยู่กับเราต่อไปได้